1. Yönetici özeti
Tarama, 17 akademik/standart kaynağı ve ticari, açık kaynak, yerli ve hibe destekli benzer çalışmaları kapsar. Bu denetimde kaynakların çoğu yeniden açılıp doğrulanmıştır. Tam metni okunamayan tek ana standart ISO 14083'tür (Kısmen: iso.org künye/özet). GLEC v3.0 PDF'i ve Siepman vd. özet PDF'i bu denetimde açılmıştır.
- Standart durumu: EN 16258 geri çekilmiş, yerine EN ISO 14083:2023 geçmiştir. Başvuruda ISO 14083 referans gösterilmelidir.
- Türkiye'de boşluk: Bulunan Türkiye çalışmaları ülke veya firma düzeyindedir. Sevkiyat bazlı, izlenebilir, Türkiye'ye özgü katsayı tabanlı bir araç taramada görülmemiştir. Bu bir bulgudur, yokluğun kanıtı değildir.
- En yakın çalışma: Carbonara (GitHub, ticari olmayan lisans) birincil/modellenmiş/varsayılan veri payını ve katsayı kaynak/yılını raporda gösterir. Bu nedenle MLC TEST'in veri kalitesi göstergesi veya raporlama yönünde “ilk” olduğu iddia edilemez.
- Göreli olarak özgün kalan yönler: mod/araç/yakıt değişimi için “ya olursa” senaryo hesaplayıcısı; hesap, sevkiyat ve filo panelinin tek üründe birleşmesi; sevkiyat başına katsayı sürümü ve yedek (fallback) bayrağıyla yeniden üretilebilirlik; Türkiye bağlamı.
- Akademik destek: Mod değişiminde teorik tasarruf ile gerçekleşebilir potansiyel arasındaki farkı gösteren çalışmalar (Wedemeier vd., 2022; Smit ve Boulter, 2024) ve belirsizliğin sayısallaştırılmasını öneren çalışmalar (McIntosh vd., 2026) MLC TEST'in uyarı ve veri kalitesi yaklaşımını destekler.
- Zayıf noktalar: Katsayılar ikinci el ve doğrulanmamıştır; mesafe kuş uçuşu × 1,25 ile alınmaktadır; rotalama ve akreditasyon yoktur; hava payı %79 yöntem sonucudur.
Tarama sınırları. Google Scholar, ScienceDirect, IEEE, YÖK Tez Merkezi ve TÜBİTAK proje veritabanında doğrudan arama yapılmamıştır; sonuçlar web araması ile yayıncı ve üniversite sayfalarından gelmiştir. YÖK tez numaraları doğrulanmamıştır. Ürün özelliklerinin çoğu satıcının kendi anlatımına dayanır; “X özelliği yok” ifadeleri “bulunan kaynaklarda geçmiyor” anlamındadır.
2. Kavramsal çerçeve ve standartlar
Sevkiyat bazlı hesapta temel yaklaşım, taşınan yük ve mesafeye (ton-km) kayıtlı bir emisyon katsayısı uygulamak ve sonucu well-to-wheel (WTW), tank-to-wheel (TTW) ve well-to-tank (WTT) olarak ayrıştırmaktır. Bu yöntem sektör standardıdır (GLEC/ISO 14083) ve yenilik sayılmaz.
ISO 14083:2023 Kısmen doğrulandı
Greenhouse gases — Quantification and reporting of greenhouse gas emissions arising from transport chain operations. Yolcu ve yük taşıma zincirinin sera gazı emisyonlarını hesaplama, tahsis etme ve raporlama için ortak yöntem tanımlar; kara, deniz ve hava taşımacılığı ile aktarma merkezlerini kapsar, girdi verisinin nasıl temin edileceğini de anlatır. IWA 16:2015'in yerini aldığı, Avrupa'da BS EN ISO 14083:2023 olarak benimsendiği görülmektedir.
MLC TEST ile ilişki
Kayıtlı katsayıyla sevkiyat bazlı hesap ve kırılım mantığı standardın hedefiyle uyumludur. MLC TEST'in standarda uyumluluğu doğrulanmamıştır; uygulama “sertifikalı hesap değildir” uyarısı taşır. Standardın tam metnine karşı madde madde uyum matrisi çıkarılması proje iş paketi olabilir.
Not: tam metin ve iso.org sayfası okunamadı; künye AFNOR/BSI/EVS katalog sayfalarından teyit edildi.
EN 16258:2012 Doğrulandı
Methodology for calculation and declaration of energy consumption and GHG emissions of transport services (freight and passengers). Taşıma hizmetlerinde enerji tüketimi ve sera gazı hesabı için genel ilkeler, sistem sınırları, tahsis kuralları ve veri önerileri getiren eski Avrupa standardıdır. EVS kaydına göre 02.05.2023'te geri çekilmiş, yerine EN ISO 14083:2023 geçmiştir.
MLC TEST ile ilişki
Başvuruda “EN 16258'e uyumlu” demek yanlış olur; güncel referans ISO 14083'tür. Yazılım, EN 16258 kullanan eski çalışmalarla karşılaştırılırken sınır farkına dikkat edilmelidir.
GLEC Framework v3.0 (Smart Freight Centre) Doğrulandı (PDF)
Lojistik emisyon hesabı için ISO 14083 ile uyumlu uygulama rehberi; v3, ISO 14083:2023 hükümlerini çerçeveye geri entegre ettiğini belirtir ve taşıma ile lojistik merkezler ile enerji arzı (WTW) emisyonlarını kapsar. PDF bu denetimde açılmıştır. Daha yeni sürüm (GLEC Framework v3.2, 2025) EcoTransIT World Methodology Report v4.1 (2026) içinde de anılmaktadır; SFC'nin kendi v3.2 sayfası ayrıca doğrulanmamıştır.
MLC TEST ile ilişki
WTW/TTW/WTT kırılımı ve katsayı kimliği/sürümü saklama yaklaşımı GLEC'in varsayılan katsayı mantığıyla örtüşür. Katsayı tablolarının GLEC'ten mi başka kaynaktan mı geldiği ve sürümü başvuruda açıkça belirtilmelidir.
AB düzenlemesi (geçici anlaşma)
Avrupa Birliği Konseyi basın bildirisi, 5 Kasım 2025
AB geçici anlaşması EN ISO 14083:2023'ü referans yöntem yapmaktadır (kaynak). Bu durum projenin gerekçesini destekler.
3. Akademik çalışmalar
Çalışmalar konu başlıklarına göre üç grupta sunulmuştur.
3.1 Yeşil lojistik ve karbon ayak izi karar destek sistemleri
Qaiser, Ahmed, Sykora, Choudhary ve Simpson (2017) Doğrulandı
1994–2015 arası 40 çalışmayı tarayan inceleme; alanda en belirgin sürdürülebilirlik konusu karbon ayak izi, sosyal boyut ise ihmal edilmiştir. Gelecek çalışmalar için çok kriterli karar analizi ve üç boyutu kapsayan karar destek sistemi önerilmektedir.
MLC TEST ile ilişki
MLC TEST'in karar destek senaryoları bu alanın odağıyla örtüşür. Derleme yalnızca 2015'e kadardır; ISO 14083 sonrası sistemler için ek tarama gerekir.
Liljestrand, Christopher ve Andersson (2015) Doğrulandı
Yükleyiciler için mod payı ve doluluk oranı değişkenlerinin karbon ayak izine etkisini tahmin eden bir “taşıma portföyü” çerçevesi geliştirir; bir gıda perakendecisinin ithalat sevkiyatı verisiyle sınanır.
MLC TEST ile ilişki
Mod değişimi senaryosu fikrine en yakın karar destek çalışmalarından biridir. MLC TEST doluluk oranını/araç sınıfını da aynı tabloda sunarsa bu çalışmayla karşılaştırılabilir; çerçeve bir yazılım değil kavramsal bir araç olduğu için fark oradadır. (Doğrulama vLex kaydı üzerinden; yayıncı sayfası açılmadı.)
Albuquerque, Pereira, Rocha, Sales Dias ve Ferreira (2023) Doğrulandı
Portekizli bir taşımacılık şirketi örneğinde GHG Protocol, ISO 14064 ve EN 16258'i inceleyen PRISMA tabanlı bir tarama yapar ve ileride kurulacak bir karar destek sisteminin temelini atar. Şirket filo ayak izini beş yılda %20 azaltmıştır (şirket beyanı).
MLC TEST ile ilişki
Amaç aynıdır (taşıma şirketi için izleme/karar destek); bu çalışma planlama aşamasındadır, MLC TEST ise çalışan bir prototip ve hesap izlenebilirliği sunar.
Chocholac, Hruska, Machalik, Sommerauerova ve Sohajek (2021) Doğrulandı
Görüşmeler ve mevcut emisyon hesaplayıcılarının incelenmesiyle, otomotiv malzeme ve bitmiş araç taşımalarında karbon ve kükürt dioksit emisyonunu hesaplayan iki çerçeve önerir; lojistik planlama ve karar vermeyi desteklemeyi hedefler.
MLC TEST ile ilişki
Karayolu hesaplayıcılarının sektör bazlı bir örneğidir. MLC TEST sektörden bağımsız ve modüler katsayılıdır; bu çalışma SO₂'yi de kapsar.
3.2 Taşıma modu değişimi (modal shift)
Kaack, Vaishnav, Morgan, Azevedo ve Rai (2018) Doğrulandı
Karayolu yük taşımacılığının küresel enerji kaynaklı CO₂'nin yaklaşık %7'sini oluşturduğunu belirten, tüm ülkeler için mod bazlı ton-km verisini derleyen kapsamlı inceleme. Demiryolu ve su yoluna kaydırmanın doğru teşviklerle emisyonu azaltabileceğini, ancak dikkatli sistem tasarımı gerektirdiğini savunur.
MLC TEST ile ilişki
Karayolu→demiryolu senaryosunun akademik gerekçesidir. Test raporundaki “≈ −%79 (teorik)” rakamı bu tür çalışmalarla bağlamlandırılmalıdır; gerçek kayma altyapı ve talebe bağlıdır.
Smit ve Boulter (2024) Doğrulandı
Brisbane–Melbourne koridorunda yolcu ve yükün karayolundan demiryoluna kaymasının well-to-wheel CO₂e etkisini olasılıksal yöntemle (belirsizlik dahil) hesaplar. Elektrikli demiryolu en düşük emisyon ve en düşük belirsizliği gösterirken, yükün dizel demiryoluna kaydırılmasından kazanç 2019'da yaklaşık %45 iken 2050'de yaklaşık %10'a düşer.
MLC TEST ile ilişki
WTW tabanlı mod değişimi ve belirsizliğin birlikte ele alınması MLC TEST'in hedefiyle çok yakındır. Önemli ders: tek bir sabit % tasarruf yerine yıl/yakıt/elektrik karışımına bağlı aralık sunmak daha savunulabilirdir.
Wedemeier, Jahn ve Wolf (2022) Doğrulandı
AB ülkelerinin 2017 mod paylarını ve 2005–2017 demiryolu payı artışını baz alarak 2030'a kadar karayolundan demiryoluna kaymanın tasarruf potansiyelini tahmin eder. Çok iddialı senaryolarda bile tasarrufun büyüyen sektör emisyonuna göre küçük kaldığını, mod değişiminin tek başına yetmediğini bulur.
MLC TEST ile ilişki
MLC TEST'in teorik tasarruf rakamına karşı gerçekçi bir denge sağlar: arayüzde “teorik potansiyel, gerçekleşme garantisi değil” uyarısı akademik olarak desteklenmiş olur.
3.3 Emisyon faktörlerinde veri kalitesi ve belirsizlik
McIntosh, Loayza Romero ve de Angelis (2026) Doğrulandı (özet sayfası)
ISO 14083'ün raporlanan emisyonun belirsizliği hakkında az bilgi verdiğini, belirsizliğin ancak verinin ölçüm/model/varsayılan kaynaklı olmasından dolaylı çıkarılabildiğini söyler; yakıt, yük ağırlığı ve mesafe belirsizliğini aralık aritmetiğiyle yayar. Yalnızca doğrudan CO₂'yi ve kendi ölçümünü yapabilen küçük taşıyıcıları kapsar.
MLC TEST ile ilişki
MLC TEST'in “yedek katsayı bayrağı” ve “veri kalitesi şeridi” bu boşluğa kalitatif bir yanıttır; çalışma bunu sayısal aralığa (alt/üst sınır) taşıma yönünde somut bir yöntem önerir. Kaynak yakın tarihli konferans bildirisidir; tam metni okunmadı.
Siepman, van Zwieteren, Tavasszy, Ludema ve van Binsbergen (2023) Doğrulandı (özet PDF)
Sefer bazlı yük karbon ayak izinde beş belirsizlik kaynağı (bağlam, model yapısı, girdi verisi, parametre, teknik) ve bunları nicelleştiren üç yöntem (istatistik, duyarlılık, senaryo analizi); inşaat malzemesi sevkiyatları üzerinde vaka çalışması. Özet PDF bu denetimde açılmıştır; tam bildiri/makale değildir.
MLC TEST ile ilişki
Duyarlılık/senaryo analizi MLC TEST'in “Ya olursa” hesaplayıcısına yakındır. Atıfta “workshop özeti” olduğu açık yazılmalıdır.
4. Türkiye'deki çalışmalar
Bulunan Türkiye çalışmaları ülke düzeyi veya firma düzeyi (anket/çok kriterli) niteliğindedir. Sevkiyat bazlı, izlenebilir, Türkiye'ye özgü katsayı tabanlı bir hesap aracı bu taramada görülmemiştir. Türkiye tezleri üniversite açık erişim depolarından alınmış, YÖK numaraları doğrulanmamıştır.
Saraç ve Mescioğlu (2023) Doğrulandı
TÜİK ve OECD verileriyle 2014–2021 arasında Türkiye'nin karayolu, denizyolu ve demiryolu taşımacılığını seçili ülkelerle karşılaştırır; Türkiye'de en düşük karbon emisyonunun demiryoluna ait olduğunu bulur. Demiryolunun ithalat yükündeki payı %0,64, ihracatta %0,77'dir.
MLC TEST ile ilişki
Mod değişimi senaryosunun Türkiye bağlamındaki gerekçesidir (demiryolu payı çok düşük). Ülke düzeyinde toplulaştırılmış veri kullanır; sevkiyat bazlı Türkiye katsayısı üretmez, MLC TEST'in boşluğu oradadır.
İpekçi (2023), doktora tezi Doğrulandı
Veri zarflama analiziyle ülkeleri karbon verimliliğine göre sıralar (Almanya, Fransa, Estonya, Hollanda, İtalya en verimli); sektör uzmanlarıyla yapılan görüşmelerle Türkiye için mod bazlı öncelikler belirler. Lojistik merkez ve demiryolu yatırımlarının sistem genelinde emisyonu düşüreceğini, mevcut mevzuatın kamu hedefleri için yetersiz olduğunu belirtir.
MLC TEST ile ilişki
Politika/ülke düzeyinde yön gösterir; MLC TEST firma/sevkiyat düzeyinde hesap aracıdır, ikisi birbirini tamamlar. Tez, Türkiye'ye özgü sevkiyat düzeyi katsayı eksikliğini kapatmaz.
Ergün (2025) Doğrulandı (kayıt sayfası)
K-means kümeleme ve OLS regresyonla ülkeleri çevresel verimliliğe göre üç tipe ayırır; Türkiye “geçiş” kümesindedir. CO₂'yi en güçlü açıklayan değişken enerji yoğunluğudur, ticaret hacmi anlamlı değildir. Ülke düzeyi verinin sektörel/bölgesel farkları gizleyebileceğini not eder.
MLC TEST ile ilişki
Türkiye'nin lojistik karbon konumunu makro ölçekte gösterir; sevkiyat bazlı katsayı ihtiyacını (yazarın kendi sınırlılık notu) destekler.
Öztemiz (2026) Doğrulandı (DergiPark kaydı)
Yeşil Lojistik Belgesi sahibi ve sürdürülebilirlik raporu yayımlayan firmaların 2021–2023 çevresel performansını SD-COPRAS yöntemiyle sıralar; atık yönetimi, geri kazanım oranı ve yenilenebilir enerji kullanımı en belirleyici ölçütler çıkar.
MLC TEST ile ilişki
Türkiye'de Yeşil Lojistik Belgesi bağlamını gösterir; çalışma firma düzeyi kurumsal performansı, MLC TEST ise sevkiyat düzeyi CO₂e'yi ele alır. Belgeye dayanak olacak emisyon ölçüm altyapısı için MLC TEST bir kullanım alanı olabilir (öneri, doğrulanmadı). Yazar adı kaydın yazar alanından alınmıştır.
Barak (2018), yüksek lisans tezi Doğrulandı
Burdur'un Bucak ilçesindeki karayolu yük taşımacılığı işletmelerinde yeşil lojistik benimsemeyi etkileyen faktörleri anketle inceler; maliyet, uyumluluk, göreli avantaj, insan kaynağı kalitesi, örgütsel ve devlet desteği anlamlı çıkar.
MLC TEST ile ilişki
Türk taşımacılık firmalarının yeşil uygulamayı benimseme koşullarını gösterir (maliyet ve devlet desteği öne çıkar); MLC TEST'in düşük maliyetli ve rapor çıkaran yapısı için talep gerekçesi olabilir. Emisyon hesabı içermez.
TÜBİTAK / AB destekli akademik proje: Uygun, doğrulanmış bir proje kaydı bulunamamıştır; bu bir boşluk olarak işaretlenmiştir. Ürün tarafındaki hibe destekli çalışmalar için bkz.
5.4.
5. Benzer yazılım ve projeler
Ürün özelliklerinin çoğu satıcının kendi anlatımına dayanır; bağımsız doğrulama yoktur. Fiyatların çoğu herkese açık değildir ve yazılmadıysa doğrulanmamıştır. Pledge, Carbon Care, Shipzero, EcoTransIT ve Searoutes sitelerinin derinlemesine içeriği (giriş/demonstrasyon gerektiren bölümler) görülmemiştir. MLC TEST bilgisi yalnızca test-raporu.md'ye dayanır.
5.1 Ticari ürünler
Ticari ürünler (çoğu bilgi satıcı beyanıdır)
| Ürün | Sahibi / kaynak | Temel özellikler | Hedef kitle | Fiyat / erişim | MLC TEST'ten fark |
|---|
| EcoTransIT World | Ifeu, INFRAS, Fraunhofer IML (metodoloji raporu v4.1, 2026) | Çok modlu rota bazlı hesap; yöntem ISO 14083 ve GLEC ile uyumlu tanımlanıyor (v4.1 GLEC Framework v3.2'ye güncelleme içerir). DSV ve LEMAN akreditasyon/sertifika iddiasında bulunuyor, SFC listesinden doğrulanmadı (DSV). | Taşıyıcı, yükleyici, forwarder | Ücretsiz sınırlı web hesaplayıcı; API/kurumsal fiyat özel (üçüncü taraf) | Hesap motoru; yönetim paneli/filo/sevkiyat kayıt sistemi değil. Olgun, akredite yöntem; MLC TEST'in katsayıları ikinci el ve doğrulanmamış. |
|---|
| Searoutes | searoutes.com | Deniz/çok modlu rotalama ve emisyon API'si; AIS verisi, SFC akreditasyonu ve ISO 14083 iddiası, EU ETS hesapları (kaynak) | Platform/yazılım sağlayıcılar, forwarderlar | API odaklı, ücretli; fiyat doğrulanmadı | Gömülebilir API; son kullanıcı paneli değil. Deniz odaklı doğruluk MLC TEST'te yok. |
|---|
| Shipzero | Shipzero (dolaylı kaynak: Net Zero Compare özeti; doğrulanmadı) | Sevkiyat bazlı denetlenebilir emisyon; ISO 14083 / GLEC 3.0 uyumu iddiası; API | Yükleyici/taşıyıcı | Ücretli; kurulum + abonelik/işlem ücreti (dolaylı kaynak) | Ticari, akredite iddialı. İzlenebilirlik vurgusu MLC TEST'inkiyle yakın. |
|---|
| Pledge | Haber | Başlangıç, varış, ağırlıkla hesap; ek veriyle (gemi, uçuş no) iyileşme; “Clarity” ile etap bazlı GLEC dökümü; SFC GLEC uyumlu ve ISO 14083 uyumlu (Haziran 2023 duyurusu) | Forwarderlar | Web hesaplayıcı herkese açık; ücretli ürün fiyatı doğrulanmadı | Etap dökümü var; ya-olursa senaryo karşılaştırması ve veri kalitesi şeridi kaynaklarda geçmiyor. |
|---|
| CarbonCare | İsviçre merkezli (haber) | Tüm modlar; ISO 14083:2023 tabanlı, SGS doğrulaması iddiası (2026 etkinlik listesi, doğrulanmadı); raporlama, arşiv, MyClimate ile telafi | Forwarderlar | Fiyat doğrulanmadı | Raporlama + arşiv var; MLC TEST'te telafi yok. |
|---|
| SAP TM / SAP Sustainability Footprint Mgmt | SAP (MDP, BearingPoint) | Bir danışmanlık yazısına göre SAP TM katsayı tablosu içermiyor, GLEC'e uyumlu tasarlanmış, ISO 14083 çalışması sürüyor; ERP hareketlerinden taşıma ayak izi | Büyük işletmeler | Lisanslı kurumsal | Büyük ERP içi modül; MLC TEST bağımsız, hafif. Üçüncü taraf kaynaklar; SAP belgesi ile doğrulanmalı. |
|---|
| Oracle TMS | Oracle | Kaynak bulunamadı, doğrulanmadı. |
|---|
| Smart Freight Centre | smartfreightcentre.org | GLEC Çerçevesi (v3.0 PDF doğrulandı; v3.2, 2025 — EcoTransIT Methodology Report v4.1 ve satıcı blogu) ve araç akreditasyonu; kendisi yazılım paneli değil | Sektör | Çerçeve kamuya açık (sürüm/fiyat detayı doğrulanmadı) | MLC TEST için referans yöntem; akreditasyonu yok. |
|---|
| SeaRates karbon hesaplayıcı | searates.com | Deniz/hava/kara; GLEC v2.0 ve ISO 14083 ilkeleri iddiası | Forwarder/yükleyici | Doğrulanmadı | Hesaplayıcı. |
|---|
| Dcycle Logistics, PTV | Dcycle; PTV haberi | Dcycle: GLEC 3.0 akreditasyonu iddiası (taşıyıcı emisyonu); PTV: 2023'te SFC akreditasyonu (rota yazılımları) | Taşıyıcı/rota planlama | Doğrulanmadı | Akredite örnekler. |
|---|
5.2 Açık kaynak / GitHub
Açık kaynak projeler (GitHub taraması sınırlıdır; başka projeler olabilir)
| Proje | Özet | Lisans / durum | MLC TEST'ten fark |
|---|
| Carbonara | Go; karayolu, demiryolu, deniz, hava, iç suyolu; GLEC + ISO 14083; CLI, HTTP API, kütüphane, web arayüzü, harita, OSRM rotalama; çoklu sevkiyat dönem raporu (mod/hub kırılımı); raporda birincil/modellenmiş/varsayılan veri payı; her katsayının kaynak ve yılı | Ticari olmayan kullanım (PolyForm Noncommercial); ticari için ayrı lisans | En yakın açık çalışma. Veri kalitesi payı ve rapor örtüşüyor. Okunan sayfada senaryo karşılaştırma ve ayrı katsayı sürüm geçmişi geçmiyor. Sevkiyat/filo yönetim paneli değil. |
|---|
| jamiebull1/transport-carbon | Python; Defra tabanlı, UK odaklı, ön-alfa | Açık | Düşük olgunluk. |
|---|
| logistics-scope3-carbon-tracker | SQL + Python, modlara basit g/tkm değerleri | Açık | Öğrenci tarzı. |
|---|
| emissions.dev, GreenCalculus | Barındırılan API (GLEC uyumlu iddiası) | Açık kaynak değil | — |
|---|
5.3 Türkiye'deki ürünler
| Ürün | Kaynak | Ne yapıyor | Fark |
|---|
| CZA Soft | czasoft.com (sayfa 503 verdi; bilgi arama özetinden, firma beyanı) | TÜBİTAK BİGG destekli, Kapsam 1-2-3 kurumsal karbon yazılımı | Genel kurumsal envanter; sevkiyat bazlı lojistik değil. |
|---|
| CarbonZero360 (Aksaray Üniversitesi) | Aksaray Ü. proje sayfası | TÜBİTAK 1812 BİGG Yatırım; senaryo tabanlı, yapay zekâ destekli karbon yönetimi; ilk sektörler arasında lojistik; SKDM hedefi | Kısmi örtüşme: “senaryo” ve lojistik sektörü geçiyor. Ancak sevkiyat bazlı WTW/TTW ve mod değişimi senaryosu için sayfada bilgi yok. |
|---|
| Carbonium, U2 Carbon, CASEM, CO2 Manager | carbonium.app, u2carbon.com, casem.com.tr, co2manager.eu | Kurumsal envanter / SKDM raporu | Taşıma/sevkiyat odağı bulunamadı. |
|---|
| Yerli sevkiyat bazlı lojistik CO₂ ürünü | — | Aramada bulunamadı (yokluğu kanıtlanmadı) | — |
|---|
5.4 Hibe destekli projeler
- TÜBİTAK: 1501/1507/1512 programlarının genel bilgisi resmî sayfalardan alınmıştır. Lojistik karbon hesaplama odaklı desteklenmiş bir 1507/1512/TEYDEB projesi bulunamamıştır (kayıtlara tam erişim yok, doğrulanmadı). 1812 BİGG kapsamında CarbonZero360 ve CZA Soft yukarıda yer almaktadır.
- Horizon 2020 LEARN: GLEC Çerçevesi'nin temeli olan ağ projesi (CORDIS).
- Horizon Europe: HORIZON-CL5-2023-D6-01-08 çağrısıyla desteklenen, ulaştırma/lojistik emisyon katsayılarına yönelik 3 yıllık proje (CEN webinarı; proje adı doğrulanmadı). 2026 çağrısı HORIZON-CL5-2026-01-D6-09. HOLOGISTICS (2025, dekarbonizasyon, ISO 14083 odaklı değil): tsi.lv.
TÜBİTAK 1507/1512/TEYDEB ve Horizon proje veritabanları (PRODİS, CORDIS) içinde tam arama yapılamamıştır; liste eksiksiz değildir.
8. Kaynakça (APA 7)
Kaynak dosyalarda yazar adlarının yalnızca soyadları bulunduğundan adların baş harfleri verilememiştir. DOI’si doğrulanamayan kaynaklarda URL verilmiştir. Alfabetik sıradadır.
- Albuquerque, Pereira, Rocha, Sales Dias ve Ferreira. (2023). Sustainability measurement in a logistics transportation company. Transportation Research Procedia, 72, 48–55. https://doi.org/10.1016/j.trpro.2023.11.321
- Barak. (2018). İşletmelerde yeşil lojistik uygulamaları ve belirleyici faktörler [Yüksek lisans tezi]. Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. https://acikerisim.sdu.edu.tr/handle/123456789/34166
- Chocholac, Hruska, Machalik, Sommerauerova ve Sohajek. (2021). Framework for greenhouse gas emissions calculations in the context of road freight transport for the automotive industry. Sustainability, 13(7), 4068. https://doi.org/10.3390/su13074068
- European Committee for Standardization. (2012). EN 16258:2012 Methodology for calculation and declaration of energy consumption and GHG emissions of transport services (freight and passengers) [Geri çekilmiş; yerine EN ISO 14083:2023]. https://www.evs.ee/en/evs-en-16258-2012
- Ergün. (2025). Efficiency in international logistics: Trade, emissions and the case of Türkiye. Başkent Üniversitesi. https://hdl.handle.net/11727/13631
- International Organization for Standardization. (2023). ISO 14083:2023 Greenhouse gases — Quantification and reporting of greenhouse gas emissions arising from transport chain operations. https://www.iso.org/standard/78864.html
- Kaack, Vaishnav, Morgan, Azevedo ve Rai. (2018). Decarbonizing intraregional freight systems with a focus on modal shift. Environmental Research Letters, 13(8), Makale 083001. https://doi.org/10.1088/1748-9326/aad56c
- Liljestrand, Christopher ve Andersson. (2015). Using a transport portfolio framework to reduce carbon footprint. The International Journal of Logistics Management, 26(2), 296–312. https://doi.org/10.1108/IJLM-06-2013-0073
- McIntosh, Loayza Romero ve de Angelis. (2026). Interval uncertainty propagation on CO₂ emission calculations in road haulage. Proceedings of the 36th European Safety and Reliability Conference (ESREL 2026) (ss. 2426–2433). DOI: 10.3850/ESREL2026061419_esrel26-p27770-cd (Crossref’te henüz yok; tam metin: ESREL e-proceedings PDF).
- Öztemiz. (2026). Çevreci lojistik uygulamaları: Türkiye'de Yeşil Lojistik Belgesi sahibi firmaların performans analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 21(2). https://doi.org/10.17153/oguiibf.1775810
- İpekçi. (2023). Küresel iklim krizinde sektörel yeşil dönüşüm: Türk lojistik sektörü için bir model önerisi [Doktora tezi]. Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. https://hdl.handle.net/20.500.12415/12483
- Qaiser, Ahmed, Sykora, Choudhary ve Simpson. (2017). Decision support systems for sustainable logistics: A review and bibliometric analysis. Industrial Management & Data Systems, 117(7), 1376–1388. https://doi.org/10.1108/IMDS-09-2016-0410
- Saraç ve Mescioğlu. (2023). Demiryolu lojistiğinin karbon emisyonu, hız ve kullanım tercihi bakımından uluslararası üstünlüğünün karşılaştırmalı değerlendirilmesi. The International New Issues in Social Sciences, 11(2), 239–264. https://hdl.handle.net/20.500.12885/4474
- Siepman, van Zwieteren, Tavasszy, Ludema ve van Binsbergen. (2023). Assessing uncertainties in carbon footprint measurement [10th SRF Workshop 2023 özeti]. Delft University of Technology / Districon. https://www.csrf.ac.uk/wp-content/uploads/2024/01/Abstract-Lori-Tavassy.pdf
- Smit ve Boulter. (2024). Impacts of mode shift on well-to-wheel emissions from inter-capital transport in Australia – Part I: Road and rail transport. Explora: Environment and Resource, 1(1), Makale 3470. https://doi.org/10.36922/eer.3470
- Smart Freight Centre. (2023). GLEC Framework v3.0: Global Logistics Emissions Council framework for logistics emissions accounting and reporting. https://knowledgeplatform.ecta.com/wp-content/uploads/2023/09/2023_GLEC_FRAMEWORK_v3.0_September.pdf
- Wedemeier, Jahn ve Wolf. (2022). Emission saving potentials of freight transportation in Europe: Shifting road to rail transport? Journal für Mobilität und Verkehr, (13). https://doi.org/10.34647/jmv.nr13.id86
Diğer web kaynakları (düzenleme, yazılım ve projeler)
- Council of the European Union. (2025, 5 Kasım). Passenger and freight transport: Provisional agreement boosts transparency and comparability of data on greenhouse gas emissions [Basın bildirisi]. https://www.consilium.europa.eu/…/passenger-and-freight-transport-provisional-agreement-boosts-transparency-and-comparability-of-data-on-greenhouse-gas-emissions/
- Majidkabir. (t.y.). Carbonara [Yazılım]. GitHub. https://github.com/majidkabir/Carbonara
- Jamiebull1. (t.y.). transport-carbon [Yazılım]. GitHub. https://github.com/jamiebull1/transport-carbon
- Ashik2007-creator. (t.y.). logistics-scope3-carbon-tracker [Yazılım]. GitHub. https://github.com/ashik2007-creator/logistics-scope3-carbon-tracker
- EcoTransIT World. (2026). EcoTransIT World methodology report, version 4.1. https://www.ecotransit.org/wp-content/uploads/EcoTransIT_World_Methodology_Report_Version_4.1.pdf
- Aksaray Üniversitesi. (t.y.). TÜBİTAK projesi – CarbonZero360: Senaryo tabanlı karbon muhasebesi yazılımı. https://surdurulebilirlik.aksaray.edu.tr/tubitak-projesi---carbonzero360--senaryo-tabanli-karbon-muhasebesi-yazilimi
- CORDIS. (t.y.). Horizon 2020 LEARN (Proje no. 723984). https://cordis.europa.eu/project/id/723984/results
- TÜBİTAK. (t.y.). National support programs (industrial). https://tubitak.gov.tr/en/funds/industrial/national-support-programs
- CEN-CENELEC. (2024, 16 Nisan). EN ISO 14083 webinar. https://www.cencenelec.eu/media/CEN-CENELEC/Events/Webinars/2024/2024-04-16_webinar_en_iso14083.pdf
- TSI. (2025). HOLOGISTICS officially launched: A Horizon Europe project accelerating the decarbonisation of freight transport. https://tsi.lv/hologistics-officially-launched-a-horizon-europe-project-accelerating-the-decarbonisation-of-freight-transport/
Ticari ürün siteleri (EcoTransIT, Searoutes, Pledge, CarbonCare, SAP, SeaRates, Dcycle vb.) ve Net Zero Compare, MDP, BearingPoint kaynakları ilgili tablolarda bağlantılı olarak verilmiştir.